Eerst denken, dan doen. Zo vergroot je je zelfinzicht met spellen
Vanochtend ging ik naar buiten om boodschappen te doen. Ik voelde de wind en merkte direct dat het kouder was dan ik dacht. Ik besloot snel naar binnen te gaan om mijn jas aan te trekken.
Toen ik later bij de supermarkt had betaald en mijn spullen had ingepakt, keek ik even achterom en zag ik dat mijn portemonnee nog op de balie lag. Ik liep terug en pakte hem. De cassière keek verbaasd en ik maakte er snel een luchtig grapje over. Ik zag dat ze erom moest lachen en lachte gezellig met haar mee.
Zomaar een alledaags moment op mijn ochtend waarin ik in korte tijd drie keer een signaal opmerkte en mijn gedrag daar direct op aanpaste. Ik was me bewust van wat ik deed en wat het effect daarvan was. Deze belangrijke denkvaardigheid noemen we gedragsevaluatie.
Van kraaiende baby tot zelfstandige kleuter
Al in de babytijd ontstaat de allereerste bewustwording van het eigen gedrag en het effect op de omgeving. Denk maar aan een baby in de box die geluidjes maakt. Jij reageert daar enthousiast op, waardoor de baby vrolijk opnieuw begint te kraaien.
Vanaf het tweede levensjaar krijgen kinderen door dat ze ook dingen zélf kunnen doen, zonder hulp van volwassenen. Ze ontdekken hun eigen wil en worden zelfstandiger. Ze begrijpen steeds beter wat er van ze gevraagd wordt en stemmen hun handelen hierop af.
Naarmate kinderen ouder worden, lukt het steeds beter om hun eigen emoties en gedachten te interpreteren en de bedoelingen van anderen in te schatten. Als ouder, leerkracht of begeleider kunnen we kinderen leren om zich bewust te worden van hun gedachten en hoe ze hun eigen gedrag kunnen aansturen.
Als gedragsevaluatie minder vanzelf gaat
Kinderen bij wie de gedragsevaluatie nog wat zwakker is ontwikkeld, doen vaak dingen zonder er eerst bij na te denken. Het zelfinzicht ontbreekt nog. Ze maken sneller slordigheidsfouten of hebben niet door welke invloed hun gedrag of opmerkingen op anderen hebben.
Het goede nieuws? Gedragsevaluatie is voortdurend in ontwikkeling. En een van de leukste manieren om dit bewustzijn en zelfinzicht te versterken, is door het spelen van de juiste bordspellen!
Spellen die inzicht geven in je eigen gedrag
Bij Spellenwinkel De Dondersteen in Hengelo verkopen we verschillende spellen die als een “spiegel” fungeren en helpen om inzicht te krijgen in eigen keuzes en denkpatronen:
Concept Kids: Dieren (Leren kijken door de ogen van een ander)
Concept Kids is voor jonge kinderen een van de mooiste spellen om te leren reflecteren op hun eigen keuzes. Ze proberen een geheim dier te laten raden door ringen te plaatsen op een bord vol duidelijke afbeeldingen (bijvoorbeeld bij 'leeft in het water', 'eet vlees' of 'is oranje').
Als de medespeler het dier niet raadt, dwingt het spel het kind om stil te staan bij de eigen aanwijzing: "Waarom raden ze geen vis? Ooh, ik heb ook 'heeft poten' aangevinkt, dat klopt natuurlijk niet!" Het helpt jonge kinderen begrijpen hoe hun informatie overkomt op een ander en hoe ze hun eigen handelen direct kunnen bijsturen.
Concept kids is een prachtige coöperatieve instapper voor kinderen vanaf 4 tot 5 jaar.
Just One: Je eigen keuzes evalueren vanuit de groep
Just One is een bekroond coöperatief partyspel waarin één speler een geheim woord moet raden. De andere spelers schrijven allemaal in het geheim één aanwijzing op op hun wisbare bordje. De grote adder onder het gras? Dubbele aanwijzingen worden geschrapt!
Om te winnen moet je jouw keuzes voortdurend evalueren vanuit het perspectief van je medespelers: "Als ik het meest voor de hand liggende woord opschrijf, doet iemand anders dat vast ook. Denk ik te ingewikkeld of juist te simpel?" Je leert je eigen denkpatronen inschatten en vergelijken met de manier waarop anderen denken.
Just One is het leukst met een groepje kinderen (vanaf 8 jaar), gezinnen of volwassenen.
Dixit: Zelfreflectie en aannames loslaten
In het creatieve spel Dixit geven spelers raadselachtige aanwijzingen op basis van prachtig geïllustreerde, dromerige kaarten. De medespelers moeten raden welke kaart bij jouw omschrijving hoort.
Vaak denk je dat jouw logica en associatie helemaal duidelijk zijn, totdat blijkt dat niemand jouw kaart kiest. Dit dwingt tot een mooi stukje zelfreflectie: "Waarom interpreteerde ik dit zo, en waarom zag de rest het heel anders?" Je leert je eigen aannames ter discussie te stellen en je aan te passen aan het perspectief van de ander.
Dixit is geschikt voor oudere kinderen (vanaf 8 jaar), tieners en volwassenen.
Tip: Sinds kort is er met Dixit kids ook een fantastische toegankelijke variant voor jongere spelers!
Kom spellen én gedrag ontdekken in ons Spellencafé!
Ben je benieuwd welk spel het beste past bij jouw kind, gezin, klas of praktijk? Of wil je zelf eens ervaren hoe spellen helpen bij het stimuleren van executieve functies?
Kom gezellig langs bij De Dondersteen in Hengelo! In ons sfeervolle spellencafé staan al deze spellen open in de kast om direct uit te proberen. Schuif lekker aan, pak een kop koffie of thee en ontdek op je gemak welk spel de juiste snaar raakt. Onze spellenexperts staan klaar om je te voorzien van persoonlijk advies op maat.
Zien we je snel in de winkel of het café?