Van chaos naar overzicht: slimme spellen die leren vooruitdenken

Vorige week gingen we een dagje naar Amsterdam, met de auto. Autorijden is iets wat ik regelmatig doe. En toch kostte deze rit, in een drukke, vreemde stad, me opvallend veel energie. Ik merkte dat ik op de ingewikkelde kruispunten regelmatig stopte met praten, niet meer kon luisteren en zelfs de muziek, waar we een dik uur geleden vlak bij Hengelo nog luidkeels bij meezongen, nu direct uit moest.

Autorijden is een bezigheid waarbij plannen en organiseren cruciaal zijn. Je moet continu vooruitkijken en anticiperen op veranderingen. De overdaad aan prikkels en de onbekende route zorgden dat mijn brein moeite kreeg met het maken van efficiënte keuzes: moeten we hier al rechtsaf, of pas bij het volgende stoplicht?

De ontwikkeling van het plannen en organiseren bij kinderen

Ons dagelijks leven zit vol met situaties waarbij we moeten vooruitdenken, structureren en stappen uitstippelen. Het vermogen om te plannen (het bepalen van de juiste stappen) en te organiseren (het ordenen van middelen en informatie) is een van onze belangrijkste executieve functies: de denkprocessen in onze hersenen die ons gedrag aansturen.

De breinspier die nodig is om het plannen en organiseren te ontwikkelen ontwikkelt zich in duidelijke fases:

• Kleuters (4-6 jaar):  houden van sorteren en dingen in de goede volgorde leggen. 

• Basisschool (vanaf 7 jaar): Kinderen gaan bewust efficiëntere strategieën gebruiken om doelen te bereiken.

• Middelbare school (12+ jaar en puberteit): er vindt een grote sprong plaats: de strategieën en beslissingsvaardigheden worden nu actief en zelfstandig ingezet. 

Sommige kinderen én volwassenen hebben moeite met deze vaardigheid. Ze lopen gevoelsmatig achter de feiten aan, vergeten afspraken of overzien een taak niet. Als je door de bomen het bos niet meer ziet, ontstaat er uitstelgedrag of vermijding.

Gelukkig kun je deze executieve functie uitstekend trainen. En hoe doe je dat beter dan op een speelse manier?

Spellen die kunnen helpen bij de ontwikkeling van het plannen en organiseren

Bij Spellenwinkel De Dondersteen in Hengelo hebben we een uitgebreid assortiment spellen die deze vaardigheden spelenderwijs versterken. 

Rush hour: vooruitdenken op de weg

In de populaire SmartGame Rush Hour moet je door middel van een schuifpuzzel een rode auto uit de file zien te loodsen. Je kunt niet zomaar wat schuiven; je moet stappen vooruitdenken: "Als ik die vrachtwagen naar achteren schuif, blokkeer ik dan mijn vluchtroute?"

Rush hour is geschikt voor spelers vanaf 8 jaar en volwassenen. Voor jongere kinderen vanaf 5 jaar is er Rush Hour Junior.

Ticket to ride: route en middelenplanning

Bij Ticket to Ride krijgen spelers geheime doelkaarten met steden die verbonden moeten worden via een treinnetwerk. Om dit te bereiken moet je ver vooruitdenken: welke route is het snelst, welke treinkaarten heb je daarvoor nodig en hoe bewaar je het overzicht als een medespeler jouw spoorlijn blokkeert.

Er is een speciale kinder-variant vanaf 6 jaar én vele edities voor oudere kinderen en volwassenen.

MicroMacro - Crime City: informatie ordenen

Op een reusachtige stadskaart lossen spelers samen misdaden op. Om te ontdekken wat er gebeurd is, stel je een chronologisch stappenplan op: waar was het slachtoffer vóór het misdrijf en waar ging de dader heen? Spelers moeten een overvloed aan visuele informatie structureren en hoofd- van bijzaken scheiden. Naast de edities voor oudere kinderen en volwassenen is er recent ook een variant voor jonge speurneuzen vanaf 6 jaar verschenen.

Kom spellen testen in ons Spellencafé in Hengelo!

Natuurlijk zijn er nog veel meer spellen die je kunt inzetten om de executieve vaardigheden plannen en organiseren te stimuleren. Ben je benieuwd welk spel het beste aansluit bij jouw kind, klas of gezin?

Bij De Dondersteen staan we zeven dagen per week voor je klaar met persoonlijk advies op maat. En wil je een spel eerst zelf ervaren? Schuif dan gezellig aan in ons spellencafé in Hengelo, waar je deze én meer dan duizend andere spellen naar hartelust kunt uitproberen onder het genot van een kop koffie of fris.

Kom gerust langs in de winkel of schuif aan in ons café. We helpen je graag op weg!