Hoe kunnen spellen helpen bij het actief gebruiken van informatie?
Mijn lieve omaatje was een geweldig mens. Ze hield van gezelligheid en speelde urenlang spelletjes met ons. Naarmate ze ouder werd, nam haar geheugen helaas af. Ze vergat de dagelijkse dingen en wist soms niet meer wie er die ochtend op bezoek was geweest. Haar kortetermijngeheugen kreeg het steeds moeilijker.
Maar wat ze wél onthield, waren de spelregels van haar lievelingsspel Barricade. Alsof het ging om fietsen: iets wat zo diep in je geheugen staat gegrift dat het nooit meer verdwijnt. We hebben tot op het laatst elke week genoten van een fanatiek potje.
Het deel van je brein dat actief informatie gebruikt die opgeslagen ligt in je geheugen, noemen we het werkgeheugen. Bij het spelen van Barricade met mijn oma speelde dit werkgeheugen een belangrijke rol. De spelregels werden actief opgehaald uit haar langetermijngeheugen. En voordat ze de dobbelsteen gooide, telde ze uit hoeveel stappen ze moest zetten om ons van het bord te gooien. Het werkgeheugen is de actieve werkruimte van onze hersenen. Zonder werkgeheugen kunnen we in het dagelijks leven niet goed functioneren
De beperkte capaciteit van ons werkgeheugen
De capaciteit van het werkgeheugen is beperkt. Dat betekent simpelweg: komt er iets nieuws binnen, dan moet er iets anders uit.
Denk maar aan een collega die iets belangrijks tegen je vertelt terwijl jouw gedachten nog bij een lastige e-mail zitten. Je probeert te luisteren, maar dwaalt af. Midden in het gesprek besef je dat je een deel van het verhaal hebt gemist. In jouw werkgeheugen maakte de informatie van de ander plaats voor je eigen gedachten.
Tussen het vierde en vijftiende levensjaar verdubbelt de capaciteit van het werkgeheugen bij kinderen. Pas ver in de puberteit is het niveau van volwassenheid bereikt.
Kun je het werkgeheugen trainen?
Er is de afgelopen jaren veel onderzoek gedaan naar het trainen van het werkgeheugen. Hoewel het werkgeheugen een van de belangrijkste executieve functies is (de sturende denkprocessen in ons brein), laat onderzoek iets opvallends zien: op de korte termijn zie je na een geheugentraining vaak wel verbetering, maar die effecten werken nauwelijks door in het dagelijks leven.
Het fysiek "groter maken"van de capaciteit van je werkgeheugen werkt dus helaas niet. Maar wat wél werkt, is leren hoe je informatie slimmer vasthoudt! Door het gebruik van slimme ezelsbruggetjes, categorisering of visuele geheugensteuntjes leer je beter associëren, waardoor informatie toch goed blijft hangen.
Spellen uit onze winkel die helpen bij slimme geheugensteuntjes
Bij Spellenwinkel De Dondersteen in Hengelo hebben we een uitgebreid assortiment spellen die je helpen oefenen met handige hulpmiddelen om je werkgeheugen optimaal en efficiënt te benutten.
Wilmot's Warehouse: Leren categoriseren
In Wilmot's Warehouse ben je een magazijnmedewerker. Er komen 35 verschillende producten binnen met afbeeldingen die op talloze manieren te interpreteren zijn. Jij moet ze in het magazijn neerleggen én ze later op verzoek bliksemsnel terugvinden om bestellingen uit te leveren.
Omdat je onmogelijk 35 losse blokjes uit je hoofd kunt leren, dwingt het spel je om te groeperen en verhaaltjes te bedenken als geheugensteuntje. Je leert logische categorieën maken ("dit hoort bij de categorie vakantie"). Door blokjes te bundelen, telt een hele stapel in je werkgeheugen als slechts één informatie-eenheid!
Cortex Challenge: Interne ezelsbruggetjes onder tijdsdruk
In dit razendsnelle spel krijg je uiteenlopende opdrachten: van het oplossen van labyrinten tot het snel onthouden van afbeeldingen of zelfs voelen aan reliëfkaarten. Je werkgeheugen raakt direct overbelast als je 'zomaar' dingen probeert te onthouden. Bij Cortex Challenge ontdek je dat je snel interne ezelsbruggetjes moet maken (zoals een kort verhaaltje koppelen aan vier getoonde voorwerpen) om de informatie onder tijdsdruk vast te houden.
The Mind: Fysieke ankers en verwerkingstijd
Bij The Mind moeten spelers samen getallenkaarten (1 tot 100) op oplopende volgorde uitspelen. De grote uitdaging? Je mag op geen enkele manier communiceren over de kaarten die je vasthoudt.
Hoe schat je het juiste moment in als je niks mag opslaan of bespreken? Je leert gebruikmaken van interne verwerkingstijd en fysieke ankers (zoals je handen op tafel leggen tot een getal 'voelt' alsof het aan de beurt is). Zo ontlast je het werkgeheugen op een heel unieke manier.
Kom spellen testen in ons Spellencafé in Hengelo!
Is na het lezen van deze blog jouw werkgeheugen nog niet overbelast? Kom deze of andere uitdagende spellen dan gerust eens uitproberen in ons sfeervolle spellencafé in Hengelo!
Of je nu op zoek bent naar een spel voor thuis, in de klas of voor een specifieke hulpvraag rondom executieve functies: bij De Dondersteen staan we zeven dagen per week voor je klaar met persoonlijk speladvies op maat.